(O)Shogatsu, czyli jak się spędza Nowy Rok w Japonii


(O)Shogatsu, czyli jak się spędza Nowy Rok w Japonii

(O)Shogatsu czyli japoński Nowy Rok, w odróżnieniu od popularnych na świecie hucznych imprez sylwestrowych, jest świętem rodzinnym. To pełen zadumy i wyciszenia czas, który Japończycy spędzają z najbliższymi. Chcemy przybliżyć Wam ich tradycję, gdyż wierzenia i rytuały mające zapewnić pomyślność w nadchodzącym roku są celebrowane w szczególny sposób. Być może te zwyczaje zainspirują Was, aby wejść w rok 2018 w nieco inny sposób…

Japończycy uważają, że to rytualne przejście powinno odbywać się bez zbędnego obarczenia się starymi troskam, dlatego też urządzają przyjęcia zwane bōnenkai (dla zapomnienia [starego] roku) poprzedzone gruntownym sprzątaniem mieszkania. Aby zapewnić sobie powodzenie w Nowym Toku, wejścia domów są przystrojone ozdobami zwanymi kadomatsu robionymi z bambusa, sosny i śliwy, czyli roślin uznawanych za szczególnie szczęśliwe, przyciągające pomyślność i długowieczność.

W dzień poprzedzający Nowy Rok w japońskim domu podaje się makaron gryczany (toshikoshi-soba), który według wierzeń ma zapewnić długowieczność. Potem Japończycy udają się do świątyń buddyjskich (hatsumōde), gdzie o północy uderza się 108 razy w dzwony (joyanokane), co ma uwolnić wiernych od 108 grzechów. Tego dnia wielu mieszkańców Nipponu zakupuje lalkę Daruma, czyli pękatą lalkę w stylu „wańki-wstańki”. Wierzy się, że ta pomaga przezwyciężać trudności i pomaga w realizacji marzeń. Lalki mają różne kolory, a każdy z nich symbolizuje coś innego. I tak czerwone lalki symbolizują odwagę i pokonanie przeciwności losu, białe czystość umysłu, żółte i złote powodzenie, bezpieczeństwo i bogactwo, czarne chronią przed złymi duchami. Początkowo lalki nie mają namalowanych oczu. Japończycy, myśląc życzenie domalowują lalce lewe oko, a gdy życzenie się spełni, domalowują jej drugie. Gdy życzenie się nie spełni, lalkę w dzień przed kolejnym Nowym Rokiem odnosi się do świątyni, gdzie należy ją spalić, aby nie sprowadziła nieszczęścia na właściciela.

Daruma - lalka szczęścia - Japonia

Inną tradycją jest wiara, że szczęście przynosi podziwianie pierwszego wschodu słońca (hatsu hi-no de), najlepiej na brzegu morza, bowiem według wierzeń na jego podstawie można wyrokować jaki będzie nadchodzący rok.

Przekonanie, „jaki Nowy Rok, taki cały rok” panuje również w Japonii, dlatego mieszkańcy Kraju Kwitnącej Wiśni starają się, aby upłynął im w miłej atmosferze, pośród przyjaciół i bliskich. Tradycyjne noworoczne śniadanie składa się ze specjalnej zupy z ciastkami ryżowymi zwanej omochi. Innymi tradycyjnymi potrawami są też ikry śledzia, słodka czarna fasola sojowa, a także rybna rolada kamaboko. Ponadto należy wypić w tym dniu szczególny rodzaj sake, który gwarantuje długowieczność.

Pierwsze trzy dni stycznia zwane sanganichi to czas relaksu i odpoczynku, podczas którego należy również unikać pracy i dlatego gospodynie przez trzy dni świąt serwują wyłącznie zimne, przygotowane uprzednio dania (o-sechi ryōri). W niektórych domach pielęgnuje się także tradycję przeróżnych zabaw takich jak gra w japońskiego badmintona – hanetsuki lub puszczanie latawców – takoage lub karuta czyli rodzaj gry w karty.

Dla ludzi na całym świecie Nowy Rok symbolizuje wejście w nowe – koniec ze starymi nawykami i tworzenie noworocznych postanowień. Wśród Japończyków również panuje przekonanie, że wszystko należy zakończyć przed upływem starego roku i odpowiednio przygotować się na nadchodzące „przebudzenie”. Dlatego i my zapraszamy Was na kolację z bliskim, która może stać się uroczystym zamknięciem pewnego rozdziału. W kameralnej atmosferze Dalekiego Wschodu powitamy wspólnie 2018 rok – Rok Psa.

 

Kategorie artykułów